“Hiệp sĩ dưa hấu” giải cứu Gia Lai, đâu là giải pháp cho nông sản nước nhà?

Sau những ngày “ảm đạm” vì xuất khẩu sang Trung Quốc bị đình trệ do dịch virus corona, dưa hấu Gia Lai đã được các hiệp sĩ dưa hấu giải cứu phần nào. Tuy nhiên tình trạng nông sản tại Việt Nam trong những vụ mùa giải cứu vẫn là vấn đề nan giải cần được đưa ra.

Ruộng dưa rất cần các hiệp sĩ ra tay cứu giúp

Ruộng dưa rất cần các hiệp sĩ ra tay cứu giúp

Tình hình dưa hấu Gia Lai

Trong tình hình diễn biến phức tạp và khó lường của dịch Corona, chính phủ Trung Quốc đã hạn chế giao dịch hàng hóa tránh tình trạng bệnh dịch lây lan trên diện rộng. Điều này khiến các mặt hàng nông sản chủ lực là dưa hấu và thanh long của Việt Nam xảy ra tình trạng ùn ứ ở cửa khẩu. Không chỉ bế tắc tại cửa khẩu, nông sản tại vườn cũng không tiêu thụ được dù giá rẻ như cho.

 Thực trạng ế ẩm của hàng ngàn trái dưa chín đỏ Gia Lai

 Thực trạng ế ẩm của hàng ngàn trái dưa chín đỏ Gia Lai

Như mọi năm, cứ vào vụ mùa người dân các tỉnh miền Trung lên Gia Lai để thuê đất cùng trồng dưa hấu. Trong vụ đông xuân 2019 – 2020, huyện Ia Pa và Krông Pa đã trồng hơn 1.000 ha dưa hấu. Còn các huyện Kông Chro, Phú Thiện đã trồng vài trăm ha  dưa hấu. 

Đến đầu tháng 2/ 2020 dưa đã vào vụ thu hoạch, nhưng giữa bạt ngàn ruộng dưa chín đỏ thương lái đìu hiu. Do ảnh hưởng từ dịch Corona, vụ dưa này chỉ còn 500 – 1000 đồng/kg khi mua tại vườn. Hầu hết dưa hấu Gia Lai đều là dưa xuất khẩu tươi chưa qua chế biến. Những chuyến vận chuyển dưa lên khu vực biên giới nhưng không thông qua được, hàng trăm tấn dưa phải bán tháo bán đổ hoặc phải vứt đi.

Hành trình giải cứu Gia Lai của các hiệp sĩ dưa hấu

“Bán đi thì lỗ, giữ lại thì khổ” khiến hàng trăm hộ dân Gia Lai lo lắng với số lượng dưa ứ đọng quá lớn. Thấu hiểu nỗi đau này, anh Trần Hữu Như Anh (quê Điện Bàn, Quảng Nam) – người đã từng được truyền thông và bà con các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi phong tặng danh hiệu “HIỆP SĨ GIẢI CỨU DƯA HẤU” năm 2015 lại “tái xuất” với vai trò là người lãnh đạo một đội ngũ trẻ nhiệt huyết để giải cứu dưa hấu cho bà con Gia Lai. Là một lãnh đạo của Công Ty Cổ Phần Thương Mại Sản Xuất Bao Bì Ánh Sáng, anh đã huy động các đối tác và nhân viên của mình tham gia vào chiến dịch “ỦNG HỘ BÀ CON GIA LAI – MỖI TRÁI DƯA LÀ 1 TẤM LÒNG”. Sự ra đời của hiệp sĩ dưa hấu nói chung và hiệp sĩ ánh sáng nói riêng là cầu nối góp một phần nhỏ giúp bà con vơi đi những khó khăn trước mắt. 

Giá thương lái thu mua dưa  ngày càng thấp (từ 300-500đ/kg) nên nhiều bà con đã quyết định bỏ dưa, dù họ đã dày công chăm bón. Cảm thông với sự mất mát đó, đội hiệp sĩ dưa hấu đã cùng chung tay mang hàng chục tấn dưa vào TP. HCM, Đà Nẵng và Quảng Nam. Với cam kết trả cho bà con nông dân giá 3.000 đồng/kg tại vườn. Đây là giá nông dân bán ở thời điểm thuận lợi thông thường.  Và chiến dịch này là hoàn toàn phi lợi nhuận.

Chuyến xe giải cứu dưa hấu đầu tiên bắt đầu lăn bánh

Chuyến xe giải cứu dưa hấu đầu tiên bắt đầu lăn bánh

Hơn 50 tấn dưa hấu, được người Sài Gòn và các tỉnh Đà Nẵng, Quảng Nam tham gia  vào đội hiệp sĩ dưa hấu giải cứu trong ngày 16/2 tại nhiều địa điểm khác nhau. Nhiều tấn dưa đã bán hết vèo vèo chỉ trong một buổi sáng.  

Dưa mang về đến các điểm bán với giá 5.000 đồng/kg bao gồm phí mua dưa tại vườn, chi phí vận chuyển và một số phí phát sinh. Từ khâu chuẩn bị, lên kế hoạch cho đến thời điểm triển khai đã gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, với sự chung sức đồng lòng của các hiệp sĩ dưa hấu cùng sự ủng hộ nhiệt tình của bà con khắp nơi, dưa chuyển về tiêu thụ chỉ trong một ngày. 

Bạn có thể tham khảo thêm hành trình của team Hiệp Sĩ tại fanpage: Ủng hộ nông sản Gia Lai

Chúng ta còn giải cứu dưa hấu đến bao giờ?

Giải cứu nông sản là vấn đề không mới, hầu như năm nào cũng lặp lại vấn đề này. Những gì mà các hiệp sĩ dưa hấu làm chỉ góp phần hỗ trợ cho bà con, giúp vài gia đình hoàn vốn để có tiền trang trải. Tuy nhiên giải pháp lâu dài vẫn  là do các ban ngành tìm phải tìm ra hướng đi. 

Chúng ta đang cố gắng để công nhận là nền kinh tế thị trường. Nhưng có khó khăn lại đổ lỗi do thiên tai, do nhà nước, do thương lái Trung Quốc,… Nếu nông dân tiếp tục trồng, chúng ta tiếp tục giải cứu thì đây có còn là phát triển kinh tế nước nhà. Vô hình chung chúng ta đang tiếp tay cho một nền kinh tế tình thương.

Những vị khách đầu tiên ủng hộ trong chiến dịch giải cứu dưa hấu

Những vị khách đầu tiên ủng hộ trong chiến dịch giải cứu dưa hấu

Thực tế có thể thấy đa số người dân trồng dưa là gia đình nghèo khó. Việc giải cứu dưa hấu cho nông dân là việc làm vô cùng ý nghĩa giúp họ tránh thua lỗ, nợ nần. Tuy nhiên đây là chỉ là giải pháp tạm thời để đối phó, bởi lẽ dưa hấu rẻ như cho không có người mua thường xuyên tái diễn nhiều năm qua.

Bên cạnh dưa hấu, liên tục là chiến dịch giải cứu thanh long, cà chua, ớt, khoai tây,.. được phát động. Vậy làm sao để nông sản đến tay người tiêu dùng mà không cần những chiến dịch giải cứu. Người nông dân không kết nối được với thị trường và không được cung cấp đầy đủ thông tin nên dẫn đến thất bại thường xuyên. Vấn đề chính ở đây là thay đổi cách thức sản xuất, phân bón, chăm sóc sao cho cho gắn với thị trường và quản lý theo chuỗi.

Để thực hiện giải pháp này, vấn đề cần nhất là cơ chế chính sách hỗ trợ nông dân. Tiếp đến là hỗ trợ thông tin thị trường. Nếu mãi duy trì sản xuất nông nghiệp theo kiểu nhỏ lẻ thì nền nông nghiệp rất khó để giải cứu.

Chi tiết hành trình giải cứu dưa hấu của team Hiệp Sĩ, xem ngay video bên dưới: